Köyde dededen, nineden, anne veya babadan kalan ortak evler çoğu zaman yıllarca tapuda eski malik adına kalır. Mirasçılar çoğalır, kardeşler, kuzenler, amcalar, halalar veya teyzeler arasında kullanım ve satış konusunda anlaşmazlık çıkabilir.
Bu durumda önce taşınmazın tapu durumu ve mirasçılık yapısı incelenmelidir.
İlk Bakılacak Konular
- Tapuda kimin adı yazıyor?
- Mirasçılık belgesi alınmış mı?
- Taşınmaz elbirliği mülkiyetinde mi paylı mülkiyette mi?
- Evde kim oturuyor?
- Diğer mirasçılar kullanım bedeli istiyor mu?
- Satış konusunda anlaşma var mı?
- Taşınmazın aynen paylaşılması mümkün mü?
Tapu ve Mirasçılık Zincirini Kurun
Ev tapuda hâlâ dede veya nine adına görünüyorsa, sonraki vefatlarla mirasçı sayısı değişmiş olabilir. Her mirasbırakan için mirasçılık belgesini, güncel tapu kaydını ve ada-parsel bilgisini birlikte incelemek gerekir. e-Devlet veraset ilamı sorgulaması mevcut belgeye erişim için, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Web Tapu sistemi ise intikal başvurusu için kullanılabilir. Tapu kaydı ile aile içindeki fiilî kullanımın aynı şeyi göstermeyebileceğini unutmayın.
Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesine göre birden çok mirasçı varsa paylaşmaya kadar miras ortaklığı oluşur. Bu nedenle önce elbirliği mülkiyeti, paylı mülkiyet ve mirasçıların tamamı arasındaki ilişki netleştirilmelidir.
Anlaşma Olursa
Mirasçılar anlaşabiliyorsa hisse devri, satış, paylaşım veya belirli bir mirasçının payları satın alması gibi çözümler değerlendirilebilir. Anlaşmalı çözüm çoğu zaman daha hızlıdır.
Anlaşma Olmazsa
Anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir. Bu dava halk arasında izale-i şuyu davası olarak da bilinir. Mahkeme taşınmazın aynen taksim edilip edilemeyeceğini veya satış yoluyla paylaşım gerekip gerekmediğini değerlendirir.
Dava Öncesi Arabuluculuk
Taşınmazın paylaştırılması veya ortaklığın giderilmesi için dava açılmadan önce arabulucuya başvuru, 6325 sayılı Kanun’un 18/B maddesinde dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görüşmeye giderken mirasçılık belgeleri, tapu kaydı, pay veya kullanım önerileri ve varsa değerleme bilgileri hazır olmalıdır. Anlaşma olmazsa son tutanakla dava yolu değerlendirilir; paylaşmanın aynen mi yoksa satışla mı yapılabileceği taşınmazın durumuna göre incelenir.
Köy Evi Tarım Arazisi Üzerindeyse
Tapuda parselin niteliği tarım arazisi görünüyorsa, evin varlığı tek başına taşınmazın serbestçe bölünebileceği anlamına gelmez. 5403 sayılı Kanun’un miras yoluyla devir ve bölünmeye ilişkin kuralları, ölüm tarihi ve taşınmazın niteliğiyle birlikte ayrıca incelenmelidir. Köydeki konut ve çevresindeki tarla aynı parseldeyse tapu, kadastro ve gerektiğinde imar bilgilerini birlikte toplayın.
Bir Mirasçı Evde Oturuyorsa
Bir mirasçının ortak evi tek başına kullanması halinde diğer mirasçılar belirli şartlarda ecrimisil, yani kullanım bedeli talep edebilir. Bunun için kullanım durumu, ihtar ve deliller önemlidir.
Gerekli Belgeler
- Tapu kaydı
- Mirasçılık belgesi
- Nüfus kayıtları
- Evin kullanımına ilişkin deliller
- Varsa kira veya gelir kayıtları
- Mirasçılar arasındaki yazışmalar
İlgili Başvuru Sayfaları
Taşınmazın paylaşımı, tapu ve mirasçılık soruları için miras, tapu ve ortaklığın giderilmesi hizmet alanını inceleyebilirsiniz. Antalya ilçelerindeki dosya hazırlığı için ilçelere göre başvuru rehberi yol gösterir. Taşınmaz üzerindeki kullanım veya gelir iddiası, paylaşım talebinden ayrı değerlendirilmelidir.
SSS
Kardeşlerden biri satmak istemezse ne olur?
Önce dava şartı arabuluculuk değerlendirilir; anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir.
Evde oturan mirasçı kira ödemek zorunda mı?
Somut olayın koşullarına göre ecrimisil talebi değerlendirilebilir.
Tapuda hâlâ dedemin adı yazıyor, dava açabilir miyiz?
Önce mirasçılık ve tapu intikal durumu incelenmelidir. Süreç buna göre planlanır.
Resmî Kaynaklar
- UYAP Mevzuat: Türk Medeni Kanunu — miras ortaklığı ve paylaşma hükümleri.
- UYAP Mevzuat: Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu — 18/B maddesinde ortaklığın giderilmesi.
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü: Web Tapu Kullanım Kılavuzu — miras intikali başvuru adımları.
- Tarım ve Orman Bakanlığı: 5403 sayılı Kanun — tarım arazilerinin miras yoluyla devri.
Bilgilendirme Notu
Miras ve ortaklığın giderilmesi dosyalarında tapu kaydı ve mirasçılık yapısı belirleyicidir. Her taşınmaz için ayrı değerlendirme gerekir.
Belge, tarih ve olay özetinizi hazırlayarak ön görüşme talebi bırakabilir; konunun somut dosyanızda nasıl değerlendirileceğini öğrenebilirsiniz.